Montessori, İtalyan doktor Maria Montessori tarafından geliştirilen, çocuğun “kendi kendine yapabilmesine” odaklanan bir eğitim felsefesidir. Temel kural basit: Çocuk bir yetişkinin küçük kopyası değil, kendi gelişim hızı olan bağımsız bir bireydir.
Evi bir okul gibi donatmanıza gerek yok; asıl mesele evi çocuğun boyuna ve becerilerine göre “hazırlanmış bir çevreye” dönüştürmektir.
Montessori’nin Temel Felsefesi
- Saygı: Çocuğun seçimlerine ve hızına saygı duyulur.
- Hazırlanmış Çevre: Çocuk, yetişkin yardımı olmadan eşyalarına ulaşabilmelidir.
- Kendi Başına Yapma: “Bana bunu kendim yapabilmem için yardım et” mantığı hakimdir.
- Somut Öğrenme: Soyut kavramlar yerine dokunulabilir, gerçek nesneler kullanılır.
Evde Uygulamak İçin Pratik Çözümler
Evinizi bir Montessori yuvasına dönüştürmek için mobilya dükkanlarını gezmenize gerek yok. Sadece bakış açınızı yere, yani çocuğunuzun göz hizasına indirmelisiniz.
1. Erişilebilir Mutfak
Mutfak, Montessori’nin kalbidir. Çocuğun günlük yaşam becerilerini en iyi kazandığı yerdir.
- Öğrenme Kulesi: Tezgaha ulaşmasını sağlayan güvenli bir basamak kullanın.
- Kendi Atıştırmalık Alanı: Alt dolaplardan birini ona ayırın. İçine onun açabileceği kaplarda sağlıklı atıştırmalar ve bir sürahi su koyun.
- Gerçek Mutfak Gereçleri: Plastik oyuncaklar yerine, onun eline uygun boyutta gerçek (ama güvenli) metal veya ahşap kaşıklar verin.
2. Düzenli ve Erişilebilir Çocuk Odası
Odada “az ama öz” kuralı geçerlidir. Karmaşa, odaklanmayı engeller.
- Yer Yatağı: Çocuğun uykusu geldiğinde kendi yatabilmesi ve uyandığında kimseden yardım almadan kalkabilmesi için alçak bir yatak tercih edin.
- Açık Raflar: Oyuncakları büyük sepetlere doldurmak yerine, düşük seviyeli raflara her birinden birer tane olacak şekilde dizin.
- Oyuncak Rotasyonu: Tüm oyuncakları aynı anda ortaya koymayın. Bir kısmını kaldırın ve her hafta birkaçını değiştirin. Bu, oyuncakların değerini artırır.
3. Özbakım Alanları
- Giriş Bölümü: Kapının yanına onun boyunda bir askı ve ayakkabılarını koyabileceği bir minder yerleştirin. Kendi ceketini asabilmesi büyük bir özgüven kaynağıdır.
- Banyo Basamağı: Lavaboya ulaşması için bir basamak ve aynanın karşısına kendi diş fırçası ile tarağını koyabileceği düşük bir raf ekleyin.
4. Günlük Yaşam Pratikleri
Montessori’de “oyun” aslında “iştir”.
- Temizlik: Ona boyuna uygun küçük bir faraş-süpürge veya toz bezi verin. Döktüğü bir şeyi kendisinin temizlemesine izin verin (ve lütfen arkasından hemen düzeltmeyin!).
- Giysi Seçimi: Gardırobunda ona sadece iki seçenek sunun: “Kırmızı kazağı mı giymek istersin, maviyi mi?” Bu, hem ona seçim hakkı tanır hem de kaosu önler.
Ebeveynler İçin Altın Kurallar
“Çocuğun kendi başına yapabildiği hiçbir şeyde ona yardım etmeyin.” Bu süreçte sabır çok kritiktir. Çocuğunuzun bir bardağa su doldurması 5 dakika sürebilir ve yarısı yere dökülebilir. Önemli olan suyun bardağa girmesi değil, çocuğun o süreci yönetmesidir.
English 
Turkish 
French